I. Rodzaje trawników


W zależności od przeznaczenia trawniki można podzielić na różne rodzaje:
  1. Trawniki dekoracyjne - parkowe - do oglądania. Mają cieszyć swoim estetycznym wyglądem, barwą i zagęszczeniem darni. Taki trawnik charakteryzuje się wolniejszym wzrostem, mniejszą odpornością na deptanie oraz powinien znosić umiarkowane zacienienie.
  2. Trawniki rekreacyjne - uniwersalne - do oglądania i zabawy. Są najbardziej popularne.
  3. Trawniki intensywne - sportowe. Charakteryzują się odpornością na deptanie.
  • trawniki uniwersalne (parkowe)
  • trawniki dywanowe (gazonowe)
  • trwniki sportowe(Wembley) i rekreacyjne
  • trawniki wolno odrastające (typu golf)
  • trawniki do cienia
  • trawniki kwiatowe-łąkowe (typu łąka naturalna)
  • trawniki regeneracyjne (nasiona traw dające szybki efekt)

Charakterystyka najważniejszych gatunków traw gazonowych
  1. Wiechlina łąkowa (Poa pratensis L.) - Nasiona kiełkują bardzo wolno około 18-20 dniach. Po zasiewie rozwija się wolno, zwłaszcza w mieszankach. W trawniku ujawnia się dopiero w drugim-trzecim roku. Nie lubi silnego zacienienia. Można ją wysiewać zarówno na terenach wilgotnych jak i suchych. Jest trawą niską, luźno-kępową z krótkimi podziemnymi rozłogami. Tworzy równą bardzo mocna darń wytrzymałą na deptanie i dość niskie koszenie. Trawa wybitnie wieloletnia, ma długi okres wegetacji. Najlepiej rozwija się na glebach lekkich , próchnicznych i żyznych, średnio wil
    2. gotnych. Jest jedną z najlepszych traw służących do zakładania terenów zielonych.
  2. Życica trwała czyli rajgras angielski (Lolium perenne L.) - Nasiona kiełkują bardzo szybko bo już po 5-7 dniach. Trawa niska, luźno- kępowa, wytwarza dużą liczbę skróconych pędów wegetatywnych i silnie rozwinięty system korzeniowy. W sprzyjających warunkach jest rośliną wieloletnią. W naszym klimacie wykazuje duża wrażliwość na pleśń śniegową i przymrozki wiosenne. Po zasiewie rozwija się bardzo szybko, już w pierwszym roku osiąga pełny rozwój i wymaga częstego koszenia. Bardzo dobrze znosi koszenie do 2.5 cm. Jest trawą o bardzo dużych zdolnościach regeneracyjnych z silnie rozwiniętym systemem korzeniowym. Jest podstawowym gatunkiem na wszystkich rodzajach trawników intensywnie użytkowanych. W szczególności na boiskach piłkarskich. W mieszankach ma również znaczenie jako roślina okrywowa. Jej szybki wzrost stwarza dogodne warunki dla traw wolniej wschodzących , a tym samym nie dopuszcza do zachwaszczenia.
  3. Kostrzewa czerwona - rozłogowa (Festuca rubra rubra Hack.) - Nasiona kiełkują po 12-14 dniach. Trawa niska o dość cienkich rozłogach. Wykształca dużą liczbę skróconych ciemno-zielonych pędów. Roślina wybitnie wieloletnia o długim okresie wegetacyjnym. Po zasiewie początkowo rozwija się wolno. Wytrzymała na niekorzystne warunki siedliskowe- gleby suche , lekkie lecz zasobne w próchnice. Znosi umiarkowane zacienienie i niezbyt intensywne deptanie. W mieszankach utrzymuje zieleń w okresach suszy, wypełnia luki w darni po zaschnięciu innych traw.
  4. Kostrzewa czerwona półkępowa (Festuca rubra trichophylla Gaud.) i kostrzewa kępowa (Festuca rubra commutata Gaud.) - Nasiona kiełkują po 12-14 dniach. Trawa niska o bardzo wąskich liściach i soczysto - zielonej barwie. Bardzo wytrzymała na niekorzystne warunki siedliskowe - na okresowe susze. Znosi umiarkowane zacienienie. Przy częstym koszeniu wykształca darń zwartą i wyrównaną. Niektóre odmiany nadają się na "green" golfowy koszony na wysokość 0.6-0.8 cm.. Średnio wytrzymała na deptanie.
  5. Kostrzewa owcza nitkowata (Festuca capillata Lam.) i kostrzewa szczeciniasta (Festuca ovina durisculla (L). Koch.) - Nasiona kiełkują po 14-16 dniach. Trawa bardzo niska drobno-kępowa. System korzeniowy ma płytki i słabo rozwinięty. Blaszki liściowe nitkowate lub wąskie. Początkowy rozwój kostrzewy nitkowatej jest szybszy niż kostrzewy szczeciniastej, która rozwija się szczególnie powoli. Rośnie na glebach piaszczystych suchych - kwaśnych. Odmiany posiadają różne zabarwienia: od ciemnej zieleni poprzez soczystą do szarej. Odpowiednio pielęgnowana i niezbyt często koszona tworzy atrakcyjną darń. W mieszankach jest łatwo zagłuszana przez gatunki towarzyszące. Nadaje się na trawniki dekoracyjne jednogatunkowe składające się z różnych odmian. Znajduje też zastosowanie na trawnikach ekstensywnych tzn. rzadko nawożonych i koszonych.
  6. Mietlica pospolita (Agrostis capillaris L. syn A. tenuis Sibth.) - Nasiona kiełkują po 12 - 14 dniach Trawa niska drobno-kępowa o krótkich podziemnych rozłogach. Liście drobne lancetowate o soczysto- zielonym lub matowym zabarwieniu. Wiosną rozwija się późno i wcześnie traci atrakcyjny wygląd . Rośnie na glebach ubogich a nawet okresowo suchych. W warunkach wilgotnych zbyt agresywna w stosunku do innych komponentów trawnika. Zastosowana w mieszankach z innymi gatunkami nawet w niewielkim procencie (5%) po dwóch trzech sezonach opanowuje cały trawnik. Szczególne znaczenie ma na trawnikach bardzo nisko koszonych. Na polach golfowych. Znosi koszenie do 0.5 cm. Może też być stosowana na ekstensywnych trawnikach na ubogich stanowiskach.

Przygotowanie terenu pod trawnik

Pod trawnik najlepiej przeznaczyć teren o dobrym nasłonecznieniu, małym spadku (max. do 20%). Na stromych zboczach lepiej posadzić krzewy a glebę wyściółkować. Do koszenia na zboczach możemy używać kosiarek elektrycznych, podcinarek lub kosiarek spalinowych: dolnozaworowych przy spadku do około 4% i górnozaworych przy spadku do około 20%.
Przygotowanie podłoża pod trawnik
 W przypadku gleb wilgotnych, na których wiosną zalega woda, trzeba położyć rurki drenarskie (5-10cm średnicy) na głębokości 40-70cm i odległości co ok. 5m (gleby ciężkie) -10m (gleby lżejsze). Spadek powinien wynosić minimum 0.5% (5 cm na długości 1 metra). Przy większym obszarze rurki łączymy z rurami zbiorczymi a ich odpływ kierujemy do rowu, stawu, itp. W decyzji o potrzebie wykonania drenażu utwierdzić nas może następujące doświadczenie: przy typowej wilgotności gleby (nie podczas suszy i po deszczu) wykopujemy kilka dołów o średnicy 40 i głębokości 70cm a następnie zalewamy je wodą. Jeżeli woda w dołach utrzymuje się ponad 20 minut, założenie drenów jest konieczne. Na dreny układamy kilkucentymetrową warstwę żwiru lub grubego piasku. Kolejną czynnością jest przygotowania warstwy urodzajnej, o optymalnej grubości co najmniej 10-15cm. Obowiązkowo usuwamy gruz, resztki wapna murarskiego, duże kamienie, fragmenty pni i korzeni drzew. Następnie wyrównujemy teren, starając się pozostawić naturalną wierzchnią warstwę gleby. Po wyrównaniu trzeba przekopać teren przyszłego trawnika usuwając chwasty. W przypadku terenu zaperzonego najlepsze jest bronowanie metodą na krzyż i wybieranie rozłogów chwastów wieloletnich. Można też stosować herbicydy zwalczające uciążliwe chwasty wieloletnie. Jeżeli to możliwe cały teren nawozimy ziemią kompostową lub zwapnowaną po pieczarkową, bądź też mieszamy wierzchnią warstwę z torfem odkwaszonym bądź średnim (najlepiej powyżej 20 litrów torfu na metr kwadratowy). Optymalny udział części organicznych wynosi około 5% objętości podłoża. Należy unikać zakopywania odpadów organicznych, żwiru, kamieni na miejscu przyszłego trawnika. Może to spowodować powstanie nierówności w miarę osiadania podłoża oraz powstawanie miejsc przesuszonych podczas lata. W przypadku układania trawy z rolki należy równie starannie przygotować podłoże! W przeciwnym wypadku ułożona trawa nie ukorzeni się prawidłowo i wyschnie po upływie kilku tygodni. Trawę z rolki można nabyć u producenta, choć są trudności z nabyciem małych powierzchni. Optymalny odczyn podłoża przygotowanego pod trawnik wynosi pH: 5.5-6.5. Zbyt niski odczyn powoduje wzrost mchów, zbyt wysoki sprzyja rozwojowi chwastów dwuliściennych. Kolejna ważna czynność to wałowanie podłoża. Do tego celu najlepiej wykorzystać walce napełniane wodą lub piaskiem. Po wałowaniu gleba powinna mieć czas na ułożenie się (trwa to co najmniej 2-3 tygodnie!).

Przed siewem trawy poruszamy lekko wierzchnią warstwę gleby 2-4cm, rozbijając przy tym grudki. Najlepszym terminem siewu jest kwiecień-maj (15IV-15V) oraz połowa sierpnia-połowa września. UWAGA: Trawnik posiany zbyt późno narażony jest na przemarznięcie zimą! Najlepszy scenariusz założenia trawnika przewiduje przygotowanie podłoża jesienią, zniszczenie wyrośniętych chwastów wczesną wiosną i siew po połowie kwietnia. Siejemy na glebę lekko wilgotną, najlepiej po naturalnych opadach. W przypadku sztucznego zraszania należy odczekać aż woda wniknie do głębszych warstw a warstwa wierzchnia lekko przeschnie, w przeciwnym wypadku nasiona traw będą przylepiać się do grudek ziemi i nie będzie możliwe ich przykrycie. Siać można ręcznie lub przy większych powierzchniach siewnikiem stosując zawsze metodę krzyżową pojedynczą lub podwójną! W przypadku dobrego przygotowania podłoża i optymalnych warunków zewnętrznych norma wysiewu wynosi około 40 (30) metrów kwadratowych z 1 kg nasion traw. Siejemy na głębokość około 0,5-1cm (nigdy powyżej 2 cm gdyż siewki mogą nie przebić się do powierzchni). Po siewie nasiona należy bezwzględnie przykryć ziemią: używając kolczatki, grabi do liści bądź wałując teren. Ten ostatni sposób jest szczególnie polecany w przypadku siewu wiosennego, gdyż zapobiega stratom wody z gleby przez parowanie. Pamiętajmy, że ulewny deszcz może spowodować wymycie nasion, szczególnie w przypadku gdy trawnik zakładaliśmy na stoku.

  1. Koszenie trawników

    Koszenie jest chyba najważniejszym zabiegiem pielęgnacyjnym na trawniku. Trawy na przycinanie reagują zwiększając ilość masy zielonej, aby zastąpić utracone liście. Koszenie zagęszcza więc trawnik i zwiększa jego walory estetyczne. Trawę należy ścinać co 7-10 dni. Nie stanie się jednak nic złego, jeżeli trawa pozostanie nieskoszona przez dwa, a nawet trzy tygodnie. Tyle tylko, że wówczas skoszenie będzie nieco utrudnione. Skoszone źdźbła powinny być usunięte z trawnika. Nie zebrane resztki tworzą po pewnym czasie zbitą warstwę zabierającą roślinom światło i hamującą dostęp tlenu do gleby. Po każdym koszeniu trzeba więc zgrabić skoszoną trawę. Warto to uczynić nawet wtedy, gdy trawnik kosimy kosiarką ze specjalnym pojemnikiem na ścięte źdźbła, gdyż ich część i tak pozostaje zwykle na trawniku. Skoszoną trawę należy wyrzucić na kompost. Może też służyć jako materiał do ściółkowania.

  2. Podlewanie trawników

     Zapotrzebowanie traw na wodę jest bardzo wysokie (sięga 2-3-4 litrów na metr kwadratowy) i jest największe w okresie intensywnych przyrostów (wiosną). Już po kilku dniach suszy trawa traci sztywność i zmienia odcień. Trawnik nawadniamy gdy ziemia wyschnie na głębokość około 3 cm, dawkami nie większymi niż 5 litrów na metr kwadratowy podłoża w ciągu godziny. Szczególnie należy uważać na ryzyko przelania i zagnicia traw na glebach cięższych. W przypadku trawników bardzo przesuszonych, na glebach lekkich, podlewamy częściej, lecz małymi dawkami ze względu na małe ilości jednorazowo wiązanej wody (ten sposób jest bardziej ekonomiczny). Jednak nawet większe dawki wody na glebach lżejszych nie są niebezpieczne. Przy podlewaniu gleba powinna być zwilżona na głębokość około 10-15cm, gwarantuje to właściwy rozwój systemu korzeniowego traw na większej głębokości. Zbyt płytkie wykształcenie się systemu korzeniowego czyni trawnik bardzo wrażliwym na suszę. Jeżeli trawnik choruje, nie należy podlewać go wieczorem lecz rano, tak aby woda na źdźbłach mogła szybko wyschnąć. Podlewanie zimną wodą nie jest niebezpieczne dla roślin, wbrew obiegowym opiniom na ten temat. Nie zanotowano również przypadków oparzeń źdźbeł (efektu soczewek w kroplach wody) przy podlewaniu trawnika w południe. Wręcz przeciwnie- podlewanie w godzinach południowych pomaga schłodzić rośliny, choć jest nieekonomiczne ze względy na straty parującej wody. W przypadku wody zażelazionej lub zawapnionej podlewanie w godzinach południowych może spowodować powstanie na roślinach trudno usuwalnych, szpecących osadów (dotyczy to tylko niektórych rejonów naszego kraju). Polecamy automatyczne nawadnianie trawników zraszaczami wynurzalnymi połączonymi z czujnikiem deszczu. Zraszacze takie produkuje m.in. firma Rain Bird

  3. Nawożenie trawników

     Kolejnym koniecznym zabiegiem pielęgnacyjnym jest nawożenie. Wpływa ono bardzo korzystnie na formę trawnika. Zwiększa się jego zagęszczenie, a co za tym idzie, wygląda lepiej. Najlepiej jest wykorzystać dostępne w sprzedaży specjalne mieszanki nawozowe przeznaczone do nawożenia trawników. Zalecana dawka podana jest na opakowaniu. Nawożenie należy rozpocząć wiosną, kiedy ziemia już na dobre rozmarznie. Ostatni raz nawóz powinniśmy sypać pod koniec września, trawa musi mieć bowiem czas, aby się przygotować do zimy. Dodatkowo, wczesną wiosną możemy na trawniku rozsypać mieszankę torfową lub kompost.

  4. Wertykulacja trawników

     Wertykulacja jest zabiegiem łączącym wyczesywanie martwych roślin z płytkim nacinaniem (do około 2 cm) powierzchni darni. Poza tym, następuje rozcinanie rozłogów i powierzchniowe napowietrzenie gleby. Wertykulację przeprowadzamy wiosną po pierwszym koszeniu. Dobrze jest połączyć ten zabieg z podsiewem miejsc, które szczególnie ucierpiały podczas zimy. Po raz drugi wertykulację przeprowadza się wczesną jesienią. Wyczesywanie wykonać można przy użyciu metalowych grabi. Obecnie w sklepach ogrodniczych są sprzedawane wertykulatory ręczne. Przypominają one swym wyglądem grabie o zębach wykonanych ze sprężystej blachy czasami wyposażone dodatkowo w kółka dystansowe. Wertykulacja na większych powierzchniach trawników wymaga jednak użycia wertykulatora mechanicznego.

  5. Odchwaszczanie trawników

     Zakładając trawnik należy poświęcić dużą uwagę na usunięcie dotychczas rosnących tam chwastów. Po wzejściu trawy, chwasty wieloletnie o korzeniu palowym np. uciążliwe osty (ostrożeń polny) usuwamy razem z korzeniem specjalną rurko-łopatką

  6. Grabienie trawników

     Grabienie pozwala na usuwanie z trawnika większych zanieczyszczeń: liści, fragmentów organicznych, śmieci. Na trawnikach gazonowych zaleca się zgrabianie trawy, która pozostaje po kosiarkach z bocznym wyrzutem. Do grabienia trawy powinno używać się specjalnie wyprofilowanych grabii.

  7. Wapnowanie trawników

     Wapnowanie ma na celu odkwaszenie podłoża i polepszenie wzrostu trawy. Ułatwia walkę m.in. z mchem i skrzypami rosnącymi wśród trawy. Wapnowanie małymi dawkami możemy przeprowadzić praktycznie o każdej porze roku, choć najlepiej wybrać okres powegetacyjny - jesienny. Większe dawki stosujemy na glebach cięższych i zakwaszonych, mniejsze na piaszczystych. Stosować można tylko łagodne nawozy węglanowe np. dolomit lub kreda. Do pogłównego wapnowania trawnika nie nadają się z nawozy tlenkowe (wapno budowlane palone i gaszone). Nawozy wapniowe bardzo powoli przenikają do głębszych warstw trawnika, dlatego nie zaleca się wapnowania corocznego lecz w odstępnie 3-4 lat. Wapnowanie polepsza odczyn gleby, poprawia jej strukturę i wpływa na lepsze przyswajanie składników pokarmowych przez trawy.

  8. Obcinanie brzegów trawnika

     Na ścieżkach i obramowaniu grządek często zachodzi potrzeba równego obcięcia brzegu murawy. Wykorzystujemy do tego specjalne szpadle.

    Jak już wspomniano na początku, gwarancją uzyskania pięknego trawnika jest odpowiednie przygotowanie podłoża. Nie mniej ważne jest stosowanie prawidłowych zabiegów pielęgnacyjnych: koszenia, wertykulacji, nawożenia i nawadniania. W przypadku zauważenia problemów z murawą należy przede wszystkim zastosować standardowe zabiegi utrzymania trawnika. Jeżeli na trawniku dostrzegamy objawy choroby, to aby zapobiec jej rozprzestrzenianiu należy zbierać i wywozić skoszoną trawę lub kosić kosiarką z koszem. Jeżeli trawnik choruje, nie należy podlewać go wieczorem lecz rano, tak aby woda na źdźbłach mogła szybko wyschnąć. Poniżej przedstawiono najczęściej występujące problemy z jakimi możemy spotkać się na trawniku i metody zapobiegawcze.
  • Mech - trawnik zbyt często podlewany/zbyt kwaśne podłoże. Problem występuje najczęściej wiosną i często ustępuje samoistnie w miarę wysychania podłoża. Osuszyć teren, zwapnować trawnik (najlepiej dolomitem - nawozem wapniowo magnezowym w postaci węglanowej, usunąć pilśń, zwiększyć wysokość koszenia, polepszyć dostęp światła słonecznego np. przez wycięcie ocieniających gałęzi. Można stosować fungicyd Mogaton lub nawozy typu Anty-Mech.
  • Grzyby kapeluszowe tzw. czarcie kręgi - wewnątrz kręgów lub pasm grzybów kapeluszowych trawa zamiera. Związane ze zbyt wilgotnym stanowiskiem. Częstą przyczyną ich występowania jest użycie ściółki leśnej przy zakładaniu trawnika lub pozostawienie fragmentów pni drzew czy butwiejących desek. Zwalczanie polega na usuwaniu grzybów, częstszym koszeniu i aeracji trawnika. Trawnik nawozić nawozami wieloskładnikowymi.
  • Rdze - małe plamki na liściach z których wydobywają się rdzawe zarodniki - choroba atakuje trawnik pod koniec lata. Można stosować fungicydy (Topsin) i częściej kosić trawnik.
  • Zgorzel fuzaryjna - powoduje placowate zamieranie i czernienie rozłogów i korzeni traw w okresie lata (zwłaszcza na nowo założonych trawnikach i gdy jest wilgotno). Choroba związana ze zbyt dużą wilgotnością i nawożeniem azotowym. Chorobie sprzyja wysoka wilgotność powietrza i wysoka temperatura.
  • Pleśń śniegowa - występuje zwykle wiosną lub rzadziej jesienią. Objawem jest biała grzybnia wokół uszkodzonej powierzchni widoczna w okresach wysokiej wilgotności (np. rankiem). Na trawach ukazują się okrągłe plamy (zwykle 15-20cm średnicy) srebrzystoszare lub pomarańczowe, które szybko rozszerzają się. W czasie wilgotnej pogody zarażona darń gnije. Zwalczanie choroby polega na mniejszym nawożeniu (zwłaszcza późnym latem), częstym koszeniu trawy i usuwaniu butwiejących liści i innych zanieczyszczeń organicznych. Wiosną można zastosować umiarkowane nawożenie azotowe w celu przyspieszenia krzewienia traw. Przed zimą trawnik należy nisko skosić. Podczas zimy kiedy zalega okrywa śnieżna nie należy zadeptywać trawnika.
  • Brunatna plamistość - brązowe szerokie plamy na trawniku, niektóre porażone rośliny zamierają, trawnik brązowieje zwłaszcza wiosną. Nie nawozić nawozami o dużej zawartości azotu, wertykulować trawnik jesienią. Występowaniu choroby sprzyja zacienienie trawnika, i warstwa pilśniowa.
  • Czerwona i różowa plamistość - na wilgotnym trawniku pojawiają się nieregularne, słabo wyróżniające się różowe plamy. Z traw wyrastają czerwone nitki. zwalczanie polega na większym nawożeniu wieloskładnikowym i ograniczeniu wilgotności podłoża.
  • Mączniak prawdziwy - pokrywa liście białym, wyraźnym nalotem. Porażone liście żółkną i zasychają. Trawnik przerzedza się. Zwalczanie polega na zmniejszeniu nawożenia azotowego, zwiększenia nawożenia fosforowego i potasowego. W przypadku miejsc zacienionych stosować mieszanki traw o charakterze cieniolubnym. Redukować ściskanie trawnika. Nie siać trawy zbyt gęsto.
  • Rizoktonioza - okrągłe, brązowawe plamy lub pierścienie (od kilku centymetrów do metra średnicy) na trawniku z wyraźną krawędzią, wyczuwalny zapach grzybni. Widoczne zwłaszcza w pierwszym roku po posianiu trawy. Zmniejszyć nawożenie azotowe podczas upałów, regularnie usuwać pleśń. Chorobie sprzyja wysoka wilgotność powietrza i wysoka temperatura.
  • Braki nawozowe - trawnik lekko żółtawy lub blady, zwiększyć nawożenie nawozami wieloskładnikowymi. Zastosować nawozy przeciw żółknięciu zawierające również mikroelementy.
  • Przenawożenie - trawnika zasycha pasmami wkrótce po nawożeniu. Ograniczyć nawożenie przez 3-4 tygodnie, trawnik obficie zlać wodą.
  • Larwy - Trawnik zasycha na skutek uszkodzenia korzeni przez larwy np. ploniarki, komarnicy, pędraków. Zastosować zoocydy: Basudin granulat lub opryskać preparatem Basudin, Decis, Owadofos. Darń głęboko wygrabić i rozluźnić wertykulatorem, zwiększyć nawożenie i nawadnianie.
  • Kret i nornice - kret jest chroniony poza terenem ogrodów i szkółek. Istnieje kilka sposobów zwalczania, o różnej skuteczności: wiatraczki wprowadzające drgania do gleby, odstraszacze elektroniczne, repelenty - odstraszacze chemiczne, świece do gazowania nor, pułapki zaciskowe, pułapki zapadkowe do chwytania. Kopce rozrzucać. Występowaniu kretów nie sprzyja hałas koszenia oraz wibracje zraszaczy wynurzalnych.

Click for Warszawa, Poland Forecast


Poprawny CSS!