1.Czym jest ogród

Ogród to zespół zależności: lokalnych, narodowych, historycznych, klimatycznych, zmieniającej się mody i upodobań to wszystko wyznacza ostateczną formę ogrodu.

Sekret zrobienia dobrego projektu tkwi w stylizacji. Inspirację należy szukać w otoczeniu domu. Forma i styl ogrodów zmieniała się na przestrzeni wieków.
Ogród orientalny (wysokie mury, prostokąt przecięty kanałami nawadniającymi w kształcie krzyża, oaza ciszy i cień).
Ogród formalny to klasyczne zasady geometrii, proporcji i symetrii, to wizja nowego porządku krajobrazu, panowania człowieka nad przyrodą. Przykładem są renesansowe i barokowe ogrody we Włoszech, Francji.
Przez 200 lat panowały na wszystkich dworach królewskich w całej Europie wzbogacając się w nowe elementy, ze statycznych płaskich powierzchni do elastycznych z wykorzystaniem różnicy poziomów gruntu, dużą rolę zaczęła odgrywać woda i zadrzewione przestrzenie.

W XVIII w. wzorem do projektowania stała się natura przeskoczono ogrodzenie nawiązując i łącząc ogród z otoczeniem, zauważono, że natura to jeden wielki ogród a człowiek jest jego częścią a nie ponad nią. Nowa klasa właścicieli z trawników przed swoimi rezydencjami podziwiała pejzaż lasów, łąk, pagórków, spiętrzano rzeki, aby powstały sztuczne zbiorniki,tak powstawały parki krajobrazowe Park triumfalnie sięgał po horyzont. Starano się poprawić naturę, wprowadzając nowe gatunki.
Trzeba było 100lat, aby ogrodnicy zaczęli współpracować z krajobrazem,tak powstał styl wiejski nawiązujący do naturalnie występujących roślin w projektach nasadzeń skończono ze sztucznością, pojawiały się gatunki roślin rodzimych nawiązując do barwy i kształtu otoczenia stanowiąc harmonię. Styl ten rozpowszechnił się na całym świecie i przetrwał do dziś jednak wymaga on biegłości ogrodniczej w utrzymaniu rabat bylinowych, kwiatowych i jest pracochłonny.
W XIX wieku w Ameryce Północnej narodził się nowy styl modernizm.
W założeniach modernizmu na pierwszy plan wysuwa się przestrzeń dla człowieka ku jego wygodzie i rozrywce. W projektach uwzględniano funkcjonalność i użytkowość. W tej nowej estetyce ogrodu odniesieniem są kształty architektoniczne do formy krajobrazu, został wzbogacony język architektury ogrodu, z czego narodziła się nowa dyscyplina architektura krajobrazu.
W pierwszej Połowie XX w. w powojennej europie w miastach powstało zapotrzebowanie na małe ogrody przydomowe, które stanowiły przedłużenie powierzchni użytkowej. Przestrzeń ta miała stanowić miejsce wypoczynku, ogród musiał być mało pracochłonny.
Dziś ogród znów szuka swojej tożsamości w związku z otoczeniem. Wraz z wagą, jaką się przykłada do ekologii i środowiska ogrody są bliskie natury bez wprowadzania obcych gatunków.
Podstawowym czynnikiem przy projektowaniu jest klimat, wyróżniamy:

  1. umiarkowany
  2. górski
  3. śródziemnomorski
  4. pustynny
  5. zwrotnikowy

Każdy z klimatów ma swoją roślinność. Należy również brać pod uwagę: wystawę, położenie, przewarzające wiatry, wysokość nad poziom morza - czynniki te tworzą tzw. mikroklimat ogrodu

2.Projektowanie

Żaden projekt nie może powstać w oderwaniu od rzeczywistości i powinien być możliwy do zrealizowania.
Podstawą umiejętności jest zrozumienie wzajemnych relacji pomiędzy różnymi formami geometrycznymi. Inspiracją mogą być kształty naturalne jak i stworzone przez człowieka. Aranżowanie projektu to wyczucie proporcji i zachowanie równowagi między przestrzenią zapełnioną i pustą. Harmonię tą wyraża chińska zasada dwóch sił: ujemnej jin i dodatniej Jang.
Zachowanie tych zasad nadaje spójność projektowi np. trawnik to przestrzeń ujemna( pusta) pod warunkiem, że jest otoczony przez dodatnie elementy jak rośliny.
Aranżowanie, wzór linii, skupienie uwagi:

Plansza podstawowa - to pierwszy i najważniejszy rysunek, powinien być dokładny i wykonany w odpowiedniej skali. Na podstawie tego są wykonywane następne rysunki.
Plan techniczny - narysowany na podstawie planszy podstawowej, pokazuje wszystkie elementy strukturalne takie jak obrys domu, okien drzwi, tarasy, murki ścieżki, altany pergole itp.
Plan nasadzeń - zaznaczone są na nim rabaty bylinowe, krzewy i drzewa. Wymaga większej skali.
Osobnego projektu wymagają również instalacje ogrodowe: odwodnienia, nawodnienia, elektryczna.
Jeżeli teren jest zróżnicowany wysokościowo potrzebny jest projekt zmian poziomów poszczególnych części ogrodu na projekcie nanosi się warstwice.
Specyficzną cechą każdego projektu jest podstawowy moduł bok kwadratu siatki. Znajdujemy go przyglądając się uważnie budynkowi powtarzające się wymiary to moduł na podstawie, którego został zbudowany budynek. Przeniesie go na naszą siatkę da nam odniesienie do całości, przez co zostaną zachowane proporcje.
Kosztorys Koszt robocizny R, materiałów M, sprzętu S
Wybór siatki Wzory na siatce: symetria i statyczność, równowaga wzdłuż przekątnej, splecione kwadraty, obrót o 45 0, swoboda, prosta geometria, podwójna krzywizna, wijące się linie Aby pokazać ważne miejsca lub widoki należy wykonać rzuty perspektywiczne i przekroje.
W każdym projekcie należy uwzględnić ergonomię - szerokość ścieżek, łuki podjazdów, wielkość tarasów, wysokość pergoli, itp.

3. Stylizowanie ogrodu

Styl wiejski: mury z surowego kamienia, drewniane ogrodzenie, nawiązanie do pejzażu ( łąki, lasy, pastwiska), Roślinność np. pachnący groszek, aksamitki, sadzimy tego dużo. Nawierzchnie z kamienia łupanego, żwirowe. Meble z drewna niekoniecznie nowe.
Styl nowoczesny charakterystyczna cechą ogrodów nowoczesnych jest prostota linii oraz rzeźbiarskie ukształtowanie przestrzeni. Kształty zarówno dwuwymiarowe jak przestrzenne są proste geometrycznie. Pasuje do niego basen kąpielowy, jacuzzi jak i kort tenisowy. Barwy świeże i czyste tworzące mocne kontrasty, pokrój masywny. Inne elementy powinny być wprowadzane z umiarem wg. zasady modernistycznej mniej to bardziej
Styl formalny to ogród regularny, geometria, równowaga i proporcja. W ogrodzie regularnym można znaleźć taras, schody, pawilon, rzeźby.
Styl kolonialny - to swojskość, komfort, czystość, i porządek. Nastrój wiejskiego amerykańskiego ogrodu, cechuje go wygoda, spokój, harmonia i związek z krajobrazem.
Styl dalekowschodni to ogrody o niedużych rozmiarach. Głazy, żwir (w Japonii regularnie grabiony), roślinność starannie dobrana o dużych walorach liści, klon japoński, funkia, paprocie. Ogrodzenie z mat, faszyny, zawieszonych na palach bambusowych. Ogród ten sprawia wrażenie kontrolowanego spokoju.

4.Rośliny w projekcie

Rośliny akcenty to ważne punkty w planie nasadzeń. Utrzymują zwartość kompozycji prowadząc odpowiednio wzrok, stanowią akcenty optyczne. Mogą stworzyć proporcje między ogrodem i domem zbyt duże drzewo w małym ogrodzie burzy równowagę układu. Akcentami mogą być rośliny już istniejące nawet poza ogrodzeniem, (choć to ryzykowne pewnego dnia mogą zginąć). Rośliny wybrane na akcenty powinny mieć walory architektoniczne i wyrazisty pokrój.
Szkielet ogrodu po rozmieszczeniu akcentów, przystępujemy do zaprojektowania całorocznego wyglądu ogrodu z roślin zimozielonych, które będą stanowić szkielet. Chodzi o utworzenie stałej ramy ogrodu, jako całości oraz poszczególnych nasadzeń i rabat. Rośliny te będą całorocznym spokojnym tłem spajającym całość. Latem pozostaną w cieniu bardziej efektowych krzewów, ale zimą ich forma, listowie, owoce będą zdobiły. Na szkielet nadają się cis, ostrokrzew, bukszpan, jałowiec, irga, bluszcz. Rośliny te sadzimy przeważnie na obrzeżach.
Ozdoby po umieszczeniu akcentów i roślin szkieletowych wprowadzamy do projektu rośliny dekoracyjne barwnie kwitnące krzewy, które rozjaśniają zielone tło. Aby były dekoracyjne należy zadbać o ich barwę i jakość kwiatów, ale również i o ulistnienie kwiaty pozostają dość krótko.
Ozdóbki to główne elementy dekoracyjne ogrodu późną wiosną i latem są nimi byliny. Celem ich jest zapewnienie harmonii barw i ciągłości kwitnienia.
Wypełnienie to rośliny czasowo wypełniające luki rośliny cebulowe, jednoroczne i dwuletnie. Np. wczesna wiosna- krokusy, tulipany, narcyzy, letnie mieczyki, lilie.

5. Elementy ogrodu

Płytki dobieramy wzór i kolor zgodnie ze stylem i otoczeniem. Małe płytki dobrze nadają się do układania wzorów: łuki, wachlarze, koła. Gęste wzory przyciągają uwagę, linie stwarzają wrażenie ruchu.
Schody łączą różne poziomy ogrodu. Kształt, materiały, musza pasować do całości.
Podesty wykonane z drewna, zastępują kamienne lub ceglane nawierzchnie. Dobrze się prezentują blisko wody.
Luźne nawierzchnie tłuczeń, otoczki, żwir, kora dodają ogrodowi przestrzeni, swobody. Luźne nawierzchnie powinny być obramowane krawężnikiem.
Krawężniki wykonujemy z cegieł, kostki lub drewna. Wyższe krawężniki zabezpieczą przed rozsypywaniem się ziemi, ale niski położone na płask ułatwiają koszenie.
Mury i balustrady budujemy przy zróżnicowanych poziomach. Materiały to: cegła, beton, piaskowiec, kamień łupany, łączymy na zaprawę lub na sucho. Kolor i faktura dobrana zgodnie z projektem.
Ogrodzenia przy wyborze ogrodzenie musimy pamiętać o otoczeniu (miasto, wieś). Płot z drewnianych belek pomalowany na biało kojarzy się z ranczem, ogrodzenie żeliwne kojarzy się z parkiem otaczającym dwór. W mieście ogrodzenie stanowi wytyczenie granic i ma zapewnić intymność. Czasami trzeba wydzielić poszczególne powierzchnie w ogrodzie stosujemy niskie płotki.
Żywopłoty stanowią nie tylko ogrodzenie, ale tło ogrodu. Stosujemy: cis, żywotniki, laurowiśnia, buk, grab, wawrzyn, bukszpan.
Pergole może stać się jednym z akcentów ogrodu wówczas zdobi i organizuje przestrzeń. Planując pergolę warto się zastanowić czy ma być statyczna miejsce wypoczynku, czy dynamiczna prowadząca od jednego punktu do drugiego.
Oświetlenie jest ważne ze względów bezpieczeństwa. Trzeba wiedzieć, że jest klika typów oświetlenia:
  • Wysokie światło księżyca ukryte, łagodne umieszczone wysoko, blade światło, ale zapewniające dobrą widoczność
    .
  • Oświetlenie powierzchni umieszczone wysoko, używane do oświetlenia trawników, tarasów, kortów tenisowych.
  • Światło rozproszone używane do oświetlenia miejsca spożywania posiłków. Jasne, lecz łagodne używa się matowych żarówek lub kloszy.
  • Światło krzyżowe dwa reflektory oświetlające konkretne miejsce.
    • Oświetlenie szczegółów:
  • Pod kątem umiejscowione blisko obiektu pod ostrym kątem podkreśla jego detale np. strukturę kory
    .
  • Punktowe używa się do podkreślenia akcentów optycznych ogrodu.
  • Podkreślenie sylwetki niskie skierowane na mur, aby ukazać na jego tle sylwetki obiektów ogrodowych
  • Konturowe słabe służy do podkreślenia stopni, boku podjazdu, brzegu basenu
    • .
Rzeźby spełniają funkcje skupiające i prowadzą wzrok. Mogą być klasyczne jak i nowoczesne.
Meble najlepsze drewniane, należy dopasować do stylu i otoczenia.
Doniczki i pojemniki inne w stylu miejskim i inne w stylu wiejskim. Mogą być ceramiczne, drewniane, z terakoty, kosze wiklinowe.

6.Dobór roślin

O wyborze roślin decyduje żyzność gleby, nasłonecznienie. Równie ważna jest stylistyka jak i funkcja ochrona przed wiatrem, zasłona czy dekoracja. Efekt końcowy zależy od aranżacji. Sadzimy: blokami efekt strukturalny, wzajemne przenika się na rabatach lub naturalna mieszanka efekt dżungli. Druga metoda to naśladowanie natury którą preferuję.
    Przykładowy dobór roślin w zależności od:
  • Stanowiska słoneczne
  • Stanowiska gorące i wilgotne
  • Stanowiska gorące i suche
  • Płytka gleba
  • Rośliny na murze
  • Miejsca odsłonięte
  • Akcenty
  • Oryginalny pokrój
  • Formy płaczące
  • Rośliny szkieletowe
  • Rośliny zimą
  • Rośliny jesienią
  • Ładnie kwitnące krzewy
  • Kulista forma
  • Efekt pierzasty
  • Szpice i iglice
  • Duże liście
  • Rośliny płożące się i kępiaste
  • Pnącza i rośliny na mury
  • Wypełnienie
  • Srebrne liście
  • Purpurowe liście
  • Złociste liście
  • Rośliny wodne i błotne
Powrót do strony głownej

Strona ta jest uzupełniana. Opracował: Jan Stefan Kleszczonek

Poprawny CSS!